“Alan adı” ifadesini sıkça duyuyoruz ama tam olarak ne olduğunu bilmeyen çok kişi var. Merak etmeyin, bu çok doğal; çünkü çoğu zaman teknik bir dille anlatılıyor. Biz sade anlatalım: Alan adı (domain), web sitenizin internetteki adresidir. Tıpkı evinizin bir açık adresi olması gibi, sitenizin de bir adresi var; o adrese yazıp gittiğinizde siteyi görürsünüz.

Bir benzetmeyle: İnternette ev ve adres

Bir dükkân düşünün. Dükkânın içindeki mallar ve düzen, web sitesidir. Dükkânın bulunduğu bina ve arsa, hostingdir. Tabeladaki ad ve kapıdaki adres ise alan adı. Müşteri sizi bulmak için adresi bilmeli; adres olmazsa, dükkân ne kadar güzel olursa olsun kimse bulamaz.

Alan adının parçaları

Örnek bir adres olan www.ornekfirma.com.tr adresini parçalarına ayıralım:

  • www: Genellikle web servisini belirten ön ektir; zorunlu değildir, ama yaygındır.
  • ornekfirma: Sizin seçtiğiniz asıl addır; markanız.
  • .com.tr: Uzantıdır; adresin sonunda yer alır. .com, .net, .org gibi pek çok seçenek vardır.

Uzantı seçimini ayrıntılı ele aldığımız .com mu, .com.tr mi? yazısına göz atabilirsiniz.

Alan adı nasıl çalışır?

Bilgisayarlar internette sayılarla (IP adresleri) iletişim kurar. İnsanların bu sayıları ezberlemesi mümkün olmadığı için alan adı sistemi geliştirilmiştir. Siz tarayıcıya bir alan adı yazdığınızda, bir tür “telefon rehberi” (DNS) devreye girer ve bu adı doğru sunucunun adresine çevirir. Sunucu sitenizi gönderir, tarayıcınız da ekranda gösterir. Bunların hepsi saniyenin küçük bir kısmında olur. DNS kayıtlarını anlattığımız DNS rehberimiz daha fazla bilgi verir.

Alan adı kime ait olur?

Alan adlarını satın almazsınız; belirli bir süre için kiralarsınız (genellikle 1 yıl veya daha fazla). Süre boyunca alan adı sizin adınıza tescilli kalır ve başkası kullanamaz. Süre sonunda yenilemezseniz, alan adı başkasına açılabilir. Bu nedenle yenileme tarihini takip etmek önemlidir; alan adı süresi dolarsa ne olur yazısını mutlaka okuyun.

Alan adı ile web sitesi aynı şey mi?

Hayır. Alan adı sadece adrestir; siteyi çalıştırmak için bir hosting hizmeti ve site içeriği gerekir. Bazı kişiler alan adı alıp “siteyi kurdum” sanabiliyor; oysa adresi sitenize yönlendirmeniz lazım. Farkı alan adı ile hosting yazısında detaylandırdık.

Alan adının başka faydaları

  • Kurumsal e-posta: info@markaniz.com gibi adresler kullanabilirsiniz. Bu konuda kurumsal e-posta için alan adı yazımıza bakın.
  • Marka koruması: Adınızı alan başka biri ismi kullanamaz.
  • Güvenilirlik: Kendi alan adı olan işletme, daha profesyonel görünür.
  • Esneklik: Siteyi başka bir hosting firmasına taşısanız bile adresiniz aynı kalır.

Alan adı hakkında yaygın yanlış anlamalar

Alan adı konusunda insanların zihninde birkaç yanlış anlayış oluşuyor. Bunları netleştirmek, doğru kararlar vermenizi kolaylaştırır.

“Alan adı aldım, artık sitem var.”

Alan adı yalnızca adrestir. Sitenin dosyalarının durması için hosting, içeriğin hazırlanması için de bir tasarım çalışması gerekir. Alan adını, boş bir arsanın tapusu gibi düşünebilirsiniz; üzerinde bina yoksa ziyaret edilecek bir şey de yoktur.

“Alan adını bir kere ödedim, sonsuza kadar benim.”

Alan adı kiralanır; her yıl veya belirlediğiniz sürede yenilenmesi gerekir. Yenileme yapılmazsa hak kaybolur. Bu nedenle bitiş tarihini takip etmek önemlidir.

“Alan adı ne kadar uzunsa o kadar iyi, çünkü açıklayıcı olur.”

Tam tersi: kısa ve akılda kalıcı adlar daha iyidir. Uzun adlar yanlış yazılır, hatırlanmaz ve paylaşılması zordur.

“Ucuz alan adı ile pahalı alan adı arasında kalite farkı var.”

Alan adının kendisi (kayıt) açısından fark yoktur; fark genellikle kayıt firmasının sunduğu hizmetlerde (destek, DNS yönetimi, güvenlik, gizlilik) ortaya çıkar. Fiyat farklarını alan adı fiyatlarını etkileyen faktörler yazısında açıkladık.

Alan adının tarihçesine kısa bir bakış

İnternetin ilk yıllarında bilgisayarlar birbirine sayısal adreslerle bağlanıyordu ve bu adreslerin bir listesi elle tutuluyordu. İnternet büyüdükçe bu yöntem sürdürülemez hâle geldi ve insanların hatırlayabileceği isimlerin sayısal adreslere çevrilmesini sağlayan alan adı sistemi (DNS) geliştirildi. Bugün dünyada milyonlarca alan adı kayıtlı ve bu sistem, internetin temel taşlarından biri olarak çalışıyor. Günlük kullanımda bunun detaylarını bilmenize gerek yok, ama bu sistemin güvenilir ve merkezi bir yapıyla yönetildiğini bilmek faydalı.

Bir alan adı nerelerde karşınıza çıkar?

  • Tarayıcının adres çubuğunda,
  • E-posta adreslerinin “@” işaretinden sonraki kısmında,
  • Kartvizit, tabela ve broşürlerde,
  • Sosyal medya profil bağlantılarında,
  • QR kodların içinde.

Yani alan adı yalnızca bir web sitesine değil, markanızın tüm dijital temas noktalarına dokunur.

Sık sorulan sorular

Alan adı almadan e-posta kullanabilir miyim?

Ücretsiz e-posta servisleriyle kullanabilirsiniz; ancak kurumsal e-posta için alan adı gerekir. Bkz. kurumsal e-posta.

Alan adını başkasına devredebilir miyim?

Evet, kayıt sahibi değişikliği veya transfer yoluyla devredilebilir. Bunun için kayıt firmasının prosedürü izlenir. Bkz. alan adı transferi.

Aynı anda birden fazla alan adı alabilir miyim?

Evet. Marka koruması veya farklı projeler için birden fazla alan adı alınabilir. Bkz. marka koruma.

Alan adını nasıl alırım?

Bir alan adı kayıt firması üzerinden müsaitlik sorgusu yapar, bilgilerinizi girer ve ödemeyi tamamlarsınız. Adım adım anlatımı Bilecik’te alan adı nasıl alınır yazımızda bulabilirsiniz. İsterseniz süreci biz de yürütürüz; Bilecik Merkez ve tüm ilçelerine alan adı hizmeti veriyoruz.