DNS, kelimelerle yazdığımız adresleri (örneğin ornekfirma.com) bilgisayarların anladığı sayısal adreslere çeviren sistemdir. Alan adını aldıktan sonra sitenizin ve e-postanızın çalışması, doğru DNS kayıtlarının girilmesine bağlıdır. Bu yazı bir teknik doküman değil; sadece işletme sahibi olarak “bu kayıtlar ne işe yarıyor, yanlış girilirse ne olur?” sorusuna cevap veriyor.
DNS’i nasıl düşünmeli?
DNS’i bir telefon rehberi gibi düşünün. “Ahmet” yazarsınız, rehber size telefon numarasını verir. Alan adı da böyle: Tarayıcıya adı yazarsınız, DNS size sitenin hangi sunucuda olduğunu söyler. DNS kayıtları, alan adı panelinde veya hosting panelinde yönetilir.
A kaydı: Sitenizin sunucu adresi
A kaydı, alan adınızı bir IP adresine (sunucunuza) bağlar. Örneğin ornekfirma.com yazıldığında hangi sunucuya gidileceğini belirtir. Siteyi başka bir hosting’e taşıdığınızda genellikle ilk değiştirilen kayıt budur. Yanlış IP girilirse site açılmaz veya yanlış bir siteye gidilir.
CNAME kaydı: Takma ad
CNAME, bir adresi başka bir adrese yönlendiren takma addır. Çoğu zaman “www” ön ekinin ana adrese bağlanması için kullanılır: www.ornekfirma.com, ornekfirma.com’un takma adı olur. Alt alan adlarını bir hizmete yönlendirirken de kullanılır; konuyla ilgili alt alan adı yazımıza bakabilirsiniz.
MX kaydı: E-postanın kapısı
MX kayıtları, alan adınıza gelen e-postaların hangi e-posta sunucusuna gideceğini belirler. Eğer info@ornekfirma.com gibi bir e-posta adresiniz varsa, MX kaydı doğru olmalıdır. MX kaydı yanlış girilirse e-postalarınız ulaşmaz; bu da müşteri kaybına yol açabilir. Kurumsal e-postanın kurulumunu kurumsal e-posta için alan adı yazısında anlattık.
TXT kaydı: Doğrulama ve güvenlik
TXT kayıtları, alan adınıza bilgi notları eklemek için kullanılır. En yaygın kullanımları:
- SPF, DKIM, DMARC: E-postanızın sahte olarak kullanılmasını önler ve spam’e düşme ihtimalini azaltır. Detay için SPF, DKIM, DMARC yazımıza bakın.
- Site sahipliği doğrulaması: Google ve diğer platformlar alan adı sahibi olduğunuzu TXT kaydıyla doğrulayabilir.
NS kayıtları: Alan adı yönetimi kimde?
NS (name server) kayıtları, DNS yönetiminin hangi sunucularda yapıldığını belirler. Hosting firması size genellikle iki veya daha fazla NS adresi verir. Alan adınızda NS kayıtlarını değiştirdiğinizde, tüm DNS yönetimi yeni sunuculara geçer. Hosting taşırken bu adım kritiktir.
DNS değişiklikleri neden hemen etkili olmaz?
Bir DNS kaydını değiştirdiğinizde, bu değişikliğin dünya genelinde yayılması için zaman gerekir; çünkü internetteki sunucular eski bilgileri bir süre önbellekte tutar. Bu süreye “DNS yayılımı” denir ve genellikle birkaç dakika ile birkaç saat arasında değişir (nadiren daha uzun olabilir). Bu nedenle site taşımalarında kesinti yaşanmaması için planlı hareket etmek gerekir. Konuyu hosting değiştirirken alan adı taşıma ve DNS yayılımı yazısında ayrıntılandırdık.
En sık yapılan hatalar
- MX kaydını silmek, e-postaların kaybolmasına neden olur.
- Eski sunucunun IP adresini güncellememek.
- TXT kaydı olarak girilen SPF kaydını birden fazla kez eklemek (çakışma yaratır).
- Bilmeden DNS’e dokunmak. Emin değilseniz değişiklik yapmadan önce mevcut kayıtların ekran görüntüsünü alın.
DNS kaydı değişikliği yaparken izlenecek güvenli yol
DNS kayıtlarını değiştirmek, yanlış yapıldığında site ve e-postaların durmasına neden olabilir. Bu yüzden her değişikliği planlı yapmak gerekir. İşte güvenli bir yöntem:
- Mevcut durumu kaydedin. Tüm kayıtların ekran görüntüsünü alın veya dışa aktarın.
- Neden değiştirdiğinizi netleştirin. Yeni hosting’e geçiş mi, e-posta servisi değişikliği mi, doğrulama mı?
- Yalnızca gerekli kaydı değiştirin. Örneğin siteyi taşıyorsanız genellikle A kaydı yeterlidir; MX’e dokunmayın.
- TTL değerini düşürün. Değişiklikten önce TTL’yi kısa tutarsanız, yayılma hızlanır ve hata durumunda geri dönmek kolaylaşır.
- Değişikliği yapın ve test edin. Sitenizi ve e-postanızı farklı cihaz ve bağlantılardan test edin.
- Geri dönüş planınızı hazır tutun. Eski değerleri saklayın.
Sık görülen DNS sorunları ve belirtileri
- Site açılmıyor veya yanlış site görünüyor: A kaydı yanlış IP’ye işaret ediyor olabilir.
- “www” ile açılıyor, “www’siz” açılmıyor (veya tersi): CNAME veya A kaydı eksik.
- E-postalar gelmiyor: MX kayıtları yanlış veya silinmiş.
- E-postalar spam’e düşüyor: SPF, DKIM veya DMARC eksik/yanlış. Bkz. e-posta güvenliği.
- SSL kurulamıyor: Alan adı doğru sunucuya yönlenmiyor olabilir. Bkz. SSL ve alan adı.
- Değişiklik görünmüyor: DNS yayılımı bekleniyor olabilir.
Neden DNS’i bir uzmana bırakmak mantıklı?
DNS, birkaç satırlık kayıtlardan ibaret görünse de, bir hata tüm dijital varlığınızı etkileyebilir. Küçük bir işletme olarak teknik detaylarla uğraşmak yerine, bu işi deneyimli bir hizmet sağlayıcıya bırakmak çoğu zaman daha güvenlidir. Biz alan adı ve hosting hizmeti verdiğimiz müşterilerimizde DNS yönetimini üstleniyor, değişiklikleri kayıt altına alıyor ve test ediyoruz.
Sık sorulan sorular
DNS’i değiştirdim ama siteyi hâlâ eski görüyorum.
Muhtemelen önbellek nedeniyle. Tarayıcı önbelleğini temizleyin, farklı bir cihaz veya mobil veriyle deneyin. Yayılımın tamamlanması birkaç saat sürebilir.
Birden fazla A kaydı olabilir mi?
Evet, ama bu genellikle yük dağıtımı gibi özel durumlarda kullanılır. Küçük işletmelerin çoğunda tek bir A kaydı yeterlidir.
DNS’i hosting firması mı, alan adı firması mı yönetmeli?
İkisi de olabilir; önemli olan tek bir yerden yönetmek ve nameserver’ların doğru ayarlanmasıdır. Konuyu alt alan adı ve hosting taşıma yazılarında da ele aldık.
DNS işlerini bize bırakın
Alan adı ve hosting hizmeti verdiğimiz müşterilerimizde DNS ayarlarını biz yapıyoruz; siz yalnızca işletmenize odaklanıyorsunuz. Bilecik Merkez ve ilçelerindeki işletmeler için alan adı hizmetimiz bu teknik işleri de kapsıyor.