Alan adı aldıktan kısa bir süre sonra birçok kişinin e-posta kutusuna aynı tür mesajlar düşmeye başlar: “Alan adınızın süresi doluyor!”, “Son uyarı: web siteniz kapanacak”, “Alan adı yenileme faturası ekte”. Bu mesajların bir kısmı gerçektir; ama büyük bölümü ya yanıltıcı pazarlama ya da düpedüz dolandırıcılıktır. Bu yazı, hangisinin hangisi olduğunu anlamanıza yardımcı olacak.
Neden alan adı sahipleri hedef alınır?
Alan adı kayıt bilgileri çoğu zaman kamuya açık veya erişilebilir olduğundan, dolandırıcılar yeni alan adı alan kişilerin ad, e-posta ve telefon bilgilerini toplayabilir. Ardından bu kişilere “yenileme” ya da “kayıt” gibi görünen sahte teklifler gönderirler. Özellikle yeni işletme sahipleri bu tür mesajlarda panik yapıp hemen ödeme yapabilir. Kayıt bilgilerinin görünürlüğünü azaltmak için WHOIS gizliliği yazısına bakabilirsiniz.
Sahte mesajların en sık görülen türleri
- Sahte fatura: Sizden hiç alan adı hizmeti almamış bir firmadan gelen “yenileme faturası”.
- Yanıltıcı “transfer” teklifi: Alan adı yenileme gibi görünen ama aslında alan adınızı başka bir firmaya taşıyan formlar.
- Gereksiz hizmet satışı: Arama motoruna kayıt, “SEO tescili” gibi gerçekte işe yaramayan ya da zaten ücretsiz olan hizmetlerin pahalıya satılması.
- Kimlik avı (phishing): Kayıt firmasının panelini taklit eden sahte bir sayfaya giriş yapmanızı isteyen e-postalar; amaç şifrenizi çalmaktır.
Sahte olduğunu gösteren işaretler
- Aciliyet baskısı: “24 saat içinde ödeme yapmazsanız siteniz kapanır.” Gerçek firmalar genellikle uzun süre önceden ve düzenli bildirim yapar.
- Tanımadığınız firma: Alan adınızı kimden aldığınızı biliyorsunuz. Farklı bir firmadan gelen yenileme talebi şüphelidir.
- Genel hitap: “Sayın müşterimiz” gibi; adınızı veya firma bilginizi doğru yazmıyor ya da yalnızca alan adınızı yazıyor.
- Yazım hataları ve garip tasarım.
- Şüpheli bağlantı ve ekler: Bağlantının üzerine gelince farklı bir adres görünüyor.
- Olağandışı ödeme yöntemi: Banka havalesi veya kripto para gibi, geri dönüşü olmayan yöntemler isteniyor.
Böyle bir mesaj aldığınızda ne yapmalısınız?
- Bağlantılara tıklamayın, ekleri açmayın.
- Ödeme yapmayın.
- Alan adı panelinize, e-postadaki bağlantı yerine tarayıcıya adresi kendiniz yazarak girin ve süre bilgisine oradan bakın.
- Alan adı hizmetini aldığınız firmayla iletişime geçip durumu doğrulayın.
- Mesajı spam olarak işaretleyin.
- Gerekirse e-posta ve panel şifrelerinizi değiştirin; iki adımlı doğrulamayı etkinleştirin. Bkz. alan adı güvenliği.
Yanlışlıkla ödeme veya form doldurduysanız
Hemen bankanızı arayarak işlemin iptali veya itirazı için başvurun. Kart bilgilerinizi paylaştıysanız kartı kapattırın. Alan adı transfer formu imzaladıysanız kayıt firmanızla ivedilikle iletişime geçin; transferin durdurulması için hızlı hareket etmek gerekir. Gerekli görürseniz ilgili kolluk birimlerine veya siber suçlarla mücadele birimlerine başvurabilirsiniz.
Önlem olarak neler yapılabilir?
- Alan adı yenileme bildirimlerini tek bir güvenilir e-posta adresine yönlendirin ve tüm yöneticilerin bu bilgiyi bilmesini sağlayın.
- Otomatik yenilemeyi açın; böylece son dakika paniğine gerek kalmaz. Ayrıntı: yenileme takvimi ve otomatik yenileme.
- Alan adının bitiş tarihini kendi takviminize yazın.
- Çalışanlarınızı bu konuda bilgilendirin.
Gerçek bildirimi nasıl tanırsınız?
Gerçek yenileme bildirimleri, alan adını aldığınız kayıt firmasından gelir; adınızı, alan adınızı ve doğru bitiş tarihini içerir ve ödeme için sizi o firmanın bilinen web sitesine yönlendirir. Şüphe ettiğinizde bile hemen tıklamayın; firmayı kendiniz arayın.
Örnek bir sahte mesajın anatomisi
Sahte mesajları tanımayı kolaylaştırmak için, tipik bir örnekte dikkat edilecek noktaları inceleyelim. (Aşağıdaki metin, gerçek bir mesajın genel yapısını yansıtan kurgusal bir örnektir.)
“SON UYARI: ornekfirma.com alan adınızın süresi 48 saat içinde dolacaktır. Alan adınızı kaybetmemek için aşağıdaki bağlantıdan hemen ödeme yapın.”
Bu mesajda şu işaretler var:
- Tehdit ve aciliyet: “48 saat içinde” baskısı, düşünmenizi engellemek için kullanılır.
- Genel hitap ve tanıdık olmayan gönderici: Sizi adınızla anmıyor, hangi firmadan geldiği belirsiz.
- Doğrudan ödeme bağlantısı: Gerçek firmalar da bağlantı gönderebilir, ama şüphe durumunda panele kendiniz girmek en güvenlisidir.
- Alan adı bilgisinin doğru olması: Alan adınızı bilmeleri sizi şaşırtmasın; bu bilgi herkese açık olabilir. Alan adını bilmeleri, mesajın gerçek olduğu anlamına gelmez.
Çalışanlarınızı bilgilendirin
İşletmenizde e-postaları birden fazla kişi okuyorsa, herkesin bu tür mesajlardan haberdar olması gerekir. Basit bir kural belirleyin: “Alan adı, hosting veya ödeme ile ilgili hiçbir e-postadaki bağlantıya tıklamadan önce işletme sahibine veya sorumlu kişiye danışılır.” Böylece muhasebe veya sekreterlik gibi birimlere gelen sahte faturalar kolayca fark edilir. Ayrıca bu tür mesajları gelen kutunuzda bir klasörde toplayıp, ekibe örnek olarak göstermek, farkındalığı artırır.
Fatura ve ödeme süreçlerinde “çift kontrol” prensibini benimseyin: Bilmediğiniz bir firmadan gelen faturayı ödemeden önce, kayıtlarınızda bu hizmeti gerçekten alıp almadığınızı kontrol edin.
Sahte siteleri tanımak
Sahte mesajlardaki bağlantılar sizi genellikle gerçek bir kayıt firmasına benzeyen sahte bir sayfaya götürür. Bu sayfaları fark etmek için:
- Adres çubuğundaki alan adını dikkatle okuyun; harf değişiklikleri (ör. “l” yerine “1”) olabilir.
- Giriş yapmadan önce sitenin SSL’inin olduğuna bakın; ancak SSL tek başına güven kanıtı değildir, sahte siteler de SSL kullanabilir.
- Şifrenizi yalnızca bildiğiniz ve kendiniz yazdığınız adreste girin.
- Şüphe duyarsanız sayfayı kapatıp kayıt firmanızı arayın.
Sık sorulan sorular
Hangi bildirim gerçek olabilir?
Alan adını kaydettiğiniz firmadan, size özel bilgilerle ve doğru bitiş tarihiyle gelen bildirimler gerçektir. Yine de ödeme yapmadan önce panele kendiniz girerek teyit edin.
Sahte mesajı şikâyet edebilir miyim?
Evet; spam olarak işaretleyebilir, e-posta servis sağlayıcısına ve gerekli hâllerde ilgili resmî kurumlara bildirebilirsiniz.
Bana gelen mesajı incelemenizi isteyebilir miyim?
Elbette. Müşterilerimizin şüpheli e-postalarını incelemekte yardımcı oluyoruz. Daha fazla güvenlik önlemi için alan adı güvenliği yazısına bakın.
Bize danışın
Bilecik Merkez ve ilçelerindeki müşterilerimize gelen şüpheli e-postaları incelemekte yardımcı oluyoruz. Elinizde şüpheli bir fatura varsa WhatsApp’tan bize gönderin, birlikte bakalım. Alan adı hizmetimiz kapsamında yenileme takibini de üstleniyoruz.